Kinderwens: wat het betekent als je zwanger wilt worden

Een kinderwens is iets wat veel mensen op een bepaald moment in hun leven voelen. Het verlangen naar een eigen kind kan heel sterk zijn, maar de weg ernaartoe is niet voor iedereen hetzelfde. Soms gaat het vanzelf, maar soms vergt het tijd, geduld en soms ook medische hulp. In Nederland heeft ongeveer één op de zes stellen te maken met vruchtbaarheidsproblemen. Dat zijn veel mensen die met dezelfde hoop en spanning rondlopen. Het is een onderwerp dat dichtbij komt, ook al praten we er niet altijd open over.

Wanneer zwanger worden niet vanzelf gaat

Artsen spreken van verminderde vruchtbaarheid als een stel na een jaar regelmatig onbeschermde seks nog niet zwanger is. Dan is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Die kan een eerste beoordeling doen en eventueel doorverwijzen naar een gynaecoloog of vruchtbaarheidsspecialist. Zowel bij de vrouw als bij de man kan er iets aan de hand zijn. Bij vrouwen gaat het soms om problemen met de eisprong, de eileiders of de baarmoeder. Bij mannen kan de kwaliteit of het aantal zaadcellen een rol spelen. Leeftijd speelt ook mee: de vruchtbaarheid van vrouwen neemt af na het vijfendertigste levensjaar, al begint de daling eigenlijk al eerder. Dat wil niet zeggen dat zwanger worden dan onmogelijk is, maar het kan meer tijd kosten.

Behandelingen bij zwangerschapswens

Er zijn verschillende behandelingen beschikbaar voor mensen die moeite hebben om zwanger te worden. Inseminatie is een veelgebruikte eerste stap, waarbij zaadcellen direct in de baarmoeder worden gebracht. Lukt dat niet, dan kan IVF een optie zijn. Bij IVF worden eicellen buiten het lichaam bevrucht en daarna teruggeplaatst in de baarmoeder. Een variant hierop is ICSI, waarbij één zaadcel rechtstreeks in een eicel wordt gebracht. Dit wordt gebruikt als er problemen zijn met de zaadcellen. Naast deze medische behandelingen kijken veel mensen ook naar leefstijl. Stoppen met roken, minder alcohol drinken, gezond eten en voldoende bewegen kunnen bijdragen aan een betere vruchtbaarheid. Dat geldt voor zowel vrouwen als mannen.

De emotionele kant van de wens naar een kind

Achter iedere zwangerschapswens zit een persoonlijk verhaal. Het kan zwaar zijn als het niet lukt, zeker als er al meerdere pogingen zijn gedaan. Gevoelens van verdriet, teleurstelling of jaloezie op mensen die wel zwanger raken, zijn heel begrijpelijk. Veel mensen zoeken steun bij lotgenoten, een psycholoog of een gespecialiseerd maatschappelijk werker. Praten over wat je meemaakt helpt, ook al lost het het probleem niet op. Stellen kunnen ook van mening verschillen over hoe ver zij willen gaan met behandelingen. Dat vraagt om eerlijkheid naar elkaar en soms ook naar jezelf. Wielrenner Annemiek van Vleuten is ambassadeur van onderzoek naar kanker en vruchtbaarheid, en zet zich in om dit onderwerp bespreekbaarder te maken. Dat laat zien hoe breed dit thema leeft in de samenleving.

Andere wegen naar ouderschap

Niet iedereen die graag ouder wil worden, bereikt dat via een zwangerschap. Adoptie en pleegzorg zijn andere manieren om een kind een thuis te bieden. Adoptie vanuit het buitenland is in Nederland de afgelopen jaren strenger geworden en in veel gevallen tijdelijk stilgelegd vanwege misstanden. Binnenlandse adoptie is zeldzaam. Pleegzorg is een andere optie: je zorgt dan tijdelijk of langdurig voor een kind dat niet bij de eigen ouders kan wonen. Ook draagmoederschap wordt steeds bekender, al is de wetgeving in Nederland daar nog niet volledig op ingericht. Sommige mensen kiezen er uiteindelijk voor om kinderloos te leven, soms na een lang en pijnlijk proces. Dat is ook een keuze die respect verdient. Er is geen goede of foute manier om met een onvervulde zwangerschapswens om te gaan.

Veelgestelde vragen

Vanaf welke leeftijd neemt de vruchtbaarheid bij vrouwen af?
De vruchtbaarheid bij vrouwen begint al rond het dertigste levensjaar langzaam te dalen. Na het vijfendertigste jaar gaat die daling sneller. Zwanger worden is dan nog steeds mogelijk, maar het kan meer tijd kosten en de kans op complicaties is wat groter.

Hoe lang moet je proberen voor je naar de huisarts gaat?
Als je na een jaar regelmatig proberen nog niet zwanger bent, is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Ben je ouder dan vijfendertig jaar, dan adviseren artsen om al na zes maanden een afspraak te maken.

Kan leefstijl invloed hebben op de kans op zwangerschap?
Ja, leefstijl heeft invloed op de vruchtbaarheid. Stoppen met roken, minder alcohol gebruiken, op een gezond gewicht komen en regelmatig bewegen kunnen de kans op een zwangerschap vergroten. Dit geldt voor zowel vrouwen als mannen.

Wat is het verschil tussen IVF en ICSI?
Bij IVF worden eicellen en zaadcellen samen in een laboratorium gebracht zodat bevruchting plaatsvindt. Bij ICSI wordt één zaadcel direct in een eicel geïnjecteerd. ICSI wordt gebruikt als de kwaliteit van de zaadcellen te laag is voor gewone IVF.